Chương 1
Vì sao tôi bắt đầu
Tôi học Khoa học Máy tính. Những năm qua, tôi chứng kiến AI, IoT, dữ liệu thay đổi cách con người làm việc với tốc độ chưa từng có. Nhưng khi nhìn về nông nghiệp – nơi nuôi sống biết bao gia đình Việt Nam – tôi thấy phần lớn công việc vẫn dựa vào kinh nghiệm, vào trời, vào may rủi của giá cả.
Nông sản Việt Nam ngon, nhiều loại rất tốt. Vậy mà người làm ra chúng thường không chứng minh được chất lượng của mình, nên bán với giá thấp. Câu hỏi cứ lặp đi lặp lại trong đầu tôi: những gì mình học được có thể giúp gì cho bà con không?
Công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó đến được tay người cần nó nhất.
Chương 2
Những trăn trở
Tôi trăn trở vì giá trị nông sản bị đánh giá thấp chỉ vì thiếu dữ liệu. Vì bà con phải đưa ra quyết định quan trọng – tưới khi nào, phun gì, thu hoạch lúc nào – mà không có đủ thông tin. Vì nhiều người trẻ rời quê, ruộng vườn thiếu người tiếp nối.
Và tôi cũng trăn trở về chính mình: một kỹ sư phần mềm thì hiểu gì về đất, về cây, về con ốc, con cá? Liệu mình có đang mang một giải pháp đi tìm vấn đề? Câu hỏi ấy giữ tôi khiêm tốn – và buộc tôi phải xuống tận ruộng trước khi viết dòng code nào.
Chương 3
Khoảnh khắc hạ quyết tâm
Có một thời điểm, những trăn trở ấy không còn để yên được nữa. Tôi nhận ra: nếu cứ chờ đủ vốn, đủ người, đủ kinh nghiệm, tôi sẽ không bao giờ bắt đầu. Và nếu không ai bắt đầu, khoảng cách giữa công nghệ và đồng ruộng sẽ còn mãi ở đó.
Tôi quyết định bắt đầu với những gì mình có: kiến thức kỹ thuật, sự tò mò, và lòng tin rằng nông nghiệp Việt Nam xứng đáng được hỗ trợ bằng những công cụ tốt nhất.
Nếu chờ đủ điều kiện, tôi sẽ không bao giờ bắt đầu.
Chương 4
Đưa NG AI Platform lên đường băng
Không có văn phòng hoành tráng hay đội ngũ đông đảo. NG AI Platform bắt đầu bằng những trang ghi chép nghiên cứu: kiến trúc 5 tầng từ cảm biến ngoài ruộng đến ứng dụng trên điện thoại, chuẩn truy xuất GS1 EPCIS, luật dữ liệu cá nhân, luật AI, quy định bay UAV, yêu cầu xuất khẩu EUDR.
Rồi từng sản phẩm thành hình: website giới thiệu nền tảng, trợ lý AI NG Assistant, sàn nông sản minh bạch NG Market, du lịch nông nghiệp NG Travel, trang giải pháp NG Solutions và phần backend xác thực – credit – lịch sử chat. Mỗi sản phẩm là một lần tôi tự học thêm một lĩnh vực.
Nơi thử nghiệm đầu tiên là nhà máy NG AI Platform – nơi mọi thiết bị, mọi tính năng được kiểm chứng trước khi đến tay bà con.
Chương 5
Những khó khăn rất thật
Khởi nghiệp chưa bao giờ dễ, và với tôi có những điều khó theo cách rất riêng. Tôi không giấu chúng, vì đó cũng là một phần của hành trình.
- Một mình
Không có đồng sáng lập, không có đội ngũ – mọi việc từ nghiên cứu, thiết kế, lập trình đến đi thực địa đều tự làm.
Cách tôi đối mặt: Chia nhỏ mục tiêu, làm từng sản phẩm mẫu chạy được; dùng AI và công cụ mở để nhân sức mình lên.
- Ít vốn
Không có nhà đầu tư lúc khởi đầu; mỗi đồng chi ra đều phải cân nhắc.
Cách tôi đối mặt: Chọn hạ tầng trả theo mức dùng, gói miễn phí khi thử nghiệm; ưu tiên tính năng tạo ra giá trị trước.
- Lĩnh vực mới
Nông nghiệp và du lịch là hai lĩnh vực tôi chưa từng có kinh nghiệm.
Cách tôi đối mặt: Đọc tài liệu kỹ thuật, quy định pháp luật; quan trọng nhất là xuống ruộng hỏi bà con.
- Bắt đầu từ con số 0
Không có sản phẩm cũ, không có dữ liệu sẵn, không có thương hiệu.
Cách tôi đối mặt: Xây nền tảng dùng chung một lần, rồi mở rộng thành nhiều sản phẩm cùng bộ nhận diện.
- Chưa có mối quan hệ
Chưa quen HTX, thương lái, doanh nghiệp hay chuyên gia trong ngành.
Cách tôi đối mặt: Kiên nhẫn kết nối từng người, giữ chữ tín, để sản phẩm mẫu và sự chân thành nói thay.
Chương 6
Niềm vui trên những cánh đồng
Niềm vui lớn nhất của tôi không nằm trên màn hình. Đó là những chuyến đi thực địa: đứng giữa ruộng lúa, những luống rau, vườn cây trái; nghe bà con kể về một mùa thất bát, về nỗi lo giá cả, về mong muốn con cháu được sống tốt hơn bằng chính nghề nông.
Mỗi chuyến đi cho tôi hiểu thêm về hệ thống – từ con giống, nguồn nước, thời tiết đến thương lái – và hiểu thực tế khác bản vẽ thế nào. Tôi học được rằng dữ liệu chỉ có ý nghĩa khi gắn với con người, và giải pháp tốt nhất là giải pháp bà con thấy dễ dùng ngay hôm nay.
Lắng nghe bà con là phần nghiên cứu quan trọng nhất mà không sách vở nào thay được.
Chương 7
Can đảm, nhưng không kiêu ngạo
Bước vào nông nghiệp và du lịch khi chưa có kinh nghiệm, tôi đi từng bước dò dẫm: đọc, hỏi, sai, sửa và hỏi lại. Có những lúc tôi tự nghi ngờ mình. Nhưng tôi hiểu can đảm không phải là không sợ, mà là vẫn bước tiếp khi còn sợ.
Khởi nghiệp cần can đảm, nhưng không được phép kiêu ngạo. Bà con nông dân là những chuyên gia thực thụ của đồng ruộng; tôi chỉ là người mang thêm công cụ. Mỗi lời góp ý, mỗi lần bị chỉ ra chỗ chưa đúng đều là một món quà.
Chương 8
Biết ơn từng ngày trưởng thành
Tôi nhìn hành trình này bằng lòng biết ơn. Biết ơn vì được học hỏi và trưởng thành qua từng ngày. Biết ơn vì có cơ hội tiếp xúc với những công nghệ mới nhất và đưa chúng vào thực tế. Và trên hết, biết ơn vì được làm việc cùng bà con nông dân – những người dạy tôi về sự bền bỉ.
Mỗi ngày ở đây là một ngày tôi được học.